Niet in kunnen slapen, of wakker worden en niet verder kunnen slapen. De nachten duren lang en overdag heb je het gevoel niet uitgeslapen te zijn. Slaaptabletten zorgen voor meer slaap, maar fit rondlopen; nee dat niet.

Slapeloosheid wordt dikwijls toegeschreven aan spanningen. Dit kàn een oorzaak zijn, maar ook andere factoren kunnen een belangrijke rol spelen. In dit artikel wil ik in grote lijnen aangeven hoe de Chinezen slapeloosheid benaderen. Zij gebruiken de begrippen yin en yang en brengen klachten in verband met de energieën van jouw lichaam en van de omgeving.

Op ons en in ons zijn twee krachten werkzaam: yin en yang.

- Yang heeft te maken met warmte en activiteit.
- Yin heeft te maken met verkoeling en rust.

Yin en yang houden elkaar in evenwicht. Als ze beide even sterk zijn, heeft ons lichaam een temperatuur van rond 37 °C.

Yang hoort bij de dag (activiteit) en yin hoort bij de nacht (rust). Als yin en yang goed functioneren, dan heeft 's avonds yin de yang voldoende onder controle en we kunnen tot rust komen. Is de yin echter te zwak, dan blijf de yang te actief; Onze hersenen blijven te veel werken en slapen wordt een probleem.

Is er veel yin-tekort, dan is de temperatuur ook niet meer onder controle te houden.
De persoon krijgt last van opvliegers; hij of zij krijgt het opeens heet. Handen en voeten warm, zweten, de voeten buiten het bed willen steken. Het verschijnsel treedt niet alleen 's nachts op; ook in de namiddag, als de yin langzaam sterker moet worden dan de yang, treedt dit verschijnsel op.

Niet kunnen inslapen is dikwijls een specifiek probleem. De energie van het bloed van het hart kan te zwak zijn (bloed is ook yin). Dit wil overigens niet zeggen dat de persoon hartproblemen heeft.

Andere klachten die bij deze zwakte horen zijn: duizeligheid, prikkelbaarheid, er bleek uit zien, veel dromen, vergeetachtig, onrust en soms ook hartkloppingen en/of een doffe pijn op de borstkas. Je minder op je gemak voelen bij anderen hoort hier ook bij. Volgens de Chinese geneeskunde is het vanzelfsprekend dat zwakheden, die zich in het lichaam uiten, even sterk doorwerken in je doen en laten. Omgekeerd kan tevens gesteld worden dat jouw doen en laten kan leiden tot lichamelijke klachten. Ga je anders in het leven staan (b.v. door beter voor jezelf op te komen), dan kunnen lichamelijke klachten verminderen. In het geval van zwakte van de energie van het hart-bloed kan een goede omgang met andere mensen meehelpen deze energie te versterken en de klachten (enigszins) te verminderen.

Hierboven heb ik een voorbeeld gegeven van één van de oorzaken van slapeloosheid. Zo zijn er nog veel meer yin-energieën die er een oorzaak van kunnen zijn. De behandelend therapeut zal daarom meer gegevens willen hebben, om tot een goede behandeling te kunnen komen. Een belangrijk gegeven is het tijdstip waarop iemand 's nachts wakker wordt. Dit kan namelijk iets zeggen over het orgaan/ de energie die verstoord is. Ons lichaam heeft een cyclus van 24 uur. Om de twee uur wordt de energie van een ander orgaan sterker. Rond 1.00 uur wordt de lever-energie actiever, en twee uur later de long-energie. Regelmatig wakker worden om 3.00 uur kan ontstaan omdat de lever stagneert en zijn energie niet goed kan doorgeven aan de longen.
Ons lichaam kent een dag- en nachtcyclus. Het oude gezegde "de uren voor twaalven tellen dubbel" wat het slapen betreft, is niet zomaar uit de lucht gegrepen. Als om 23.00 uur de galblaas-energie actief wordt, horen we te slapen, anders zorgen we voor een disbalans en kunnen we de volgende dag niet fit zijn. Ploegendiensten kunnen daarom negatief werken op onze gezondheid. Ook vliegreizen kunnen ons ritme aardig verstoren; het tijdsverschil op aarde zorgt er dan voor dat onze 24-uurs cyclus van slag raakt.

Mensen die 's nachts niet kunnen slapen, maar overdag wel, zullen zich ook minder goed voelen. Slapen tijdens de nacht heeft dus een belangrijke functie.

Hebt u last van slapeloosheid, dan kan een consult bij een genezer, die werkt volgens de traditionele Chinese geneeswijzen voor u mogelijk de weg zijn om zicht te krijgen op de oorzaak en om er van af te komen. Acupunctuur, Shiatsu, kruidengeneeskunde, Tuina behoren tot de mogelijkheden.
Heeft u last van sterke yin-tekorten (nachtzweten, hete voeten, opvliegers, of hebt u deze een lange periode gehad, gevolgd door andere klachten), dan is een behandeling met Chinese kruiden vaak de beste oplossing.